AST Nedir ve Neden Yükselir

Sağlık 2 Kasım 2015

Karaciğer testi olarak da bilinen ALT ve AST değerleri doktorların hastalıkları teşhis etmesinde önemli rol oynar. ALT ve AST değerleri arasındaki oran karaciğer ile ilgili sorunları teşhis etmemizde çok önemli bir rol oynar. ALT ve AST sık olarak istenen kan testlerdir. AST/ALT oranı sağlıklı kişilerde 0.7–1.4 arasında olmalıdır.

ALT ile ilgili yazımıza ulaşmak isterseniz ALT Nedir ve Neden Yükselir linkine tıklayabilirsiniz.

AST Normal Değeri kaç olmalıdır?

AST enziminin normal seviyesi 5 – 40 U/L\”dir.

ast-neden-yukselirAST Nedir?

Aspartat aminotransferaz enzimi; alyuvarlarda, karaciğerde, kalp, iskelet kaslarında, pankreasta ve böbreklerde bulunur. AST, adı geçen doku ve hücrelerin hasarında kana salınır. AST’nin kandaki miktarı hücrelerdeki hasarın şiddeti ve büyüklüğü ile doğru orantılıdır.

AST testi, kandaki aspartat aminotransferaz enziminin seviyesini ölçer. Vücutta çeşitli organ ve dokularda üretilen AST enzimi testi daha çok organ veya dokulardaki hücre hasarı ile ilgili bilgi verir. Genellikle karaciğer fonksiyon testleri içinde yer alan bir test olan AST, sadece karaciğere özgü hastalıklarda değil, farklı doku ve organların hastalıklarında da değişiklik gösterir.

GGT, AST ve ALT karaciğer ve safra yolu hücreleri başta olmak üzere birçok hücre grubunda bulunan önemli enzimlerdir. Bu enzimlerin normal değerleri AST ve ALT için 40’ın altında olmalıdır. Bir diğer karaciğer fonksiyon testi sonucu olan GGT ise yaklaşık olarak 50’nin altında olması gerekir.

AST ve ALT Yüksekliği Nelere İşaret Eder?

İlaç kulanımına bağlı gelişen karaciğer hasarlarına işaret edebileceği gibi karaciğer hücre nekrozuna, obstrüktif sarılığa, kronik hepatit’e, alkolik hepatit’e de işaret edebilir. Bu gibi durumlarda AST değeri ALT’den daha yüksek çıkmaktadır. Bu durum karaciğer hastalıklarının teşhisinde doktorlara önemli bilgi vermektedir.

Hücrelerde oluşan hasarlar sebebiyle AST, ALT ve GGT enzimlerinin kan değerleri artar. AST ve ALT çoğunlukla karaciğer hasarında yükselirken, GGT enzimi ise alkol kullanımına bağlı olarak gelişen karaciğer hasarı, safra yolu tıkanıklıkları ve pankreas hastalıklarında yükselir.

ast-nedir-ve-neden-yukselirAST Testi Neden Yapılır?

  • Karaciğer hasarının olup olmadığının araştırılmasında yapılır.
  • Hepatit ve siroz gibi karaciğer hastalıklarının belirlenmesinde kullanılır.
  • Karın ağrısı, bulantı, kusma ve sarılık gibi belirtilerin sebeplerinin bulunmasında kullanılır.
  • Sarılığın sebebinin belirlenmesinde önemli bir etkendir.
  • Aşırı alkol kullananlarda oluşan karaciğer hasarının aşamalarının tespitinde kullanılır.
  • Karaciğer hastalıklarının tedavisinin izlenmesinde AST testi önemli bir unsurdur.

AST ve ALT Değerlerini Yükselten İlaçlar

Birçok ilaç karaciğer enzimlerinde yükselmeye sebep olabilir. Bu ilaçların başlıcaları şunlardır:

  • Ağrı kesiciler: Aspirin, asetaminofen, ibuprofen, naproxen, diclofenac, fenilbutazon
  • Psikotik ilaçlar: Fenitoin, valproik asit, Karbamazepin ve fenobarbital
  • Antibiyotikler: Tetrasiklin, sulfonamid, isoniyazid , sulfametaksazol, trimetoprim, nitrofurantoin
  • Kolesterol düşürücü ilaçlar: Statinler ve niasin
  • Kardiyovasküler ilaçlar: Amiodaron (cardarone), hidralazin (hydralazine), guinidine
  • Trisiklik antidepresanlar AST ve ALT değerlerini yükseltebilir.

İlaca bağlı karaciğer yüksekliklerinde, ilacı bıraktıktan sonra AST ve ALT seviyelerindeki yükseklik birkaç hafta veya birkaç ay içerisinde normale dönmesi beklenir. İlaçlar bırakıldığı halde AST ve ALT değerleri normal değerlerine geri dönmüyorsa, karaciğer hastalıklar yönünden hasta tekrar değerlendirilmelidir.

Ast Neden Yükselir?

1- Hepatit hastalıklarında Ast değerleri yükselir: Hepatit yani karaciğer intihaplanması akut hepatit ve kronik hepatit olmak üzere 2 grupta incelenir. Akut hepatitte AST, genellikle normalin 10 katına kadar yükselir. Bu durumda 1-2 ay kadar kalabilen AST düzeyleri,  3-5 ay sonra normal seviyelerine geri döner. Akut hepatit geçici bir rahatsızlıktır. Kronik hepatitte ise AST değeri en fazla 4 katına kadar yükselir. Uzun yıllar süren bir rahatsızlıktır. Alkolik hepatitlerde de yine AST değerleri yüksektir.
2- Siroz: Karaciğer hastalıklarından biridir. Siroz durumunda AST değerleri yüksek çıkar.
3- Kalp kası veya iskelet kası hasarında: Kalp kasında ya da iskelet kaslarınında oluşan hasar durumlarında AST değerleri yüksek çıkar.
4- Uzun süreli ilaç kullanımı: Sürekli ilaç kullanımı nedeniyle karaciğerde hasar oluşabilir. Bu durumda AST değerlerinde artış olur. Yukarıda ilaç etkileşimi yapan bazı ilaçlar gruplarına örnek vermiştik.
5- Yüksek A vitamini düzeylerinden dolayı: Yüksek miktarda A vitamini alımı da AST değerinin yükselmesine sebep olmaktadır.
6- Akciğer veya böbrek hasarında: Bu gibi durumlarda AST düzeyleri yüksek çıkabilmektedir.
7- Ekinezya gibi bitkisel ilaçların kullanımı: Ekinezya ve buna benzer bazı bitki çayları da Ast değerlerini yükseltebilir.
8- Göbek çevresi yağlanma ve dengesiz beslenme: Kilolu ve hareketsiz yaşam karaciğer yağlanmasına sebep olabilir Bu durumda da AST değerlerinde yükselme görülebilir.

Sonuç olarak AST ve ALT değerleriniz yüksek çıktıysa mutlaka bunun sebebi bulunmalı ve tedavi edilmelidir.

Yorumlar

Yazıya 167. yorum yapılmış.

1 2 3
Sahin 3 Mart 2017

Hacam benim ast 61 alt 46 cikti bi problem varmidir acaba donerseniz sevinirim

Ferda Kaya Şahin 3 Mart 2017

Merhaba hocam. 4 aylık kızım var.rutin kontrollerde kan değerlerine bakılmıştı. İlk önce alt:77.5 ast:70.92 çıkmıştı.20 gün sonra yapılan tahlilde alt:43.17 ast:46.67 çıktı.1 ay sonra yapılan tahlilde alt değeri 55.34 E çıktı tekrar.çok fazla ilaç Ateş düşürücü de kullanmıyorum.sadece 1 çay kaşığı calpol ve yarım paranox fitil kullandık.çok endişeliyim lütfen yardımcı olun ne yapmalıyım.

admin 3 Mart 2017

Merhaba Ferda endişe etmeyin. Ateşli hastalıklarda geçici olarak ast ve alt değerleri yükselebilir. Enfeksiyonu atlattığında değerleri normale dönecektir.

Ziya acar 5 Mart 2017

Hocam merhabalar kolay gelsin, 1 ay önce kollestrol ve ALT AST testlerimi yaptırdım kollestrolüm yüksek fakat AST ve ALT test sonuçlarım normaldi. Doktorum kollestrolümü düşürmem için diyet(kırmızı et, yağlı besinler, hamur işi be beyaz ekmek yasak) ve spor verdi bende 1ay boyunca uyguladım 7 kilo verdim. uyguladım, Tekrar sonuçlar için kan verdim kollestrolüm belirgin şekilde düşmüş fakat AST ve ALT değerlerim AST:89 ALT:51 olarak yüksek çıktı, günde yaklaşık 1 paket sigara kullanıyorum fakat hiç alkol kullanmıyorum. Değerlendirme fırsatınız olursa sevinirim, saygılar.. boy:178 kilo:85 yaş:22

admin 5 Mart 2017

Merhaba göbek çevresinde yağlanma olması karaciğer yağlanmasının göstergesidir. Spor yapmaya devam edin kilonuzu 72 kg civarına getirdiğinizde değerleriniz zamanla düzelecektir.

Ziya acar 5 Mart 2017

Kusura bakmayın eklemeyi unutmuşum,Göbek ve bel çevresinde yağlanmada mevcut hocam..

Cansu 16 Mart 2017

Merhaba kolay gelsin aldoctone diye bi ilac kullaniyrum hormanlardan dolayi ama bu ilaci kullanmadan once 4 ay once ki testlerde alt15 ast24du bir hafta once yaptirdigim testlerde ise ast41 alt71 bu kadar yükselmesinin sebebi sizce ne olabilir kötü birsey mi yardimci olabilir misiniz

Sevcan k. 20 Mart 2017

Merhaba benim 15 aylık bir kızım var beslenme problemi doğduğunda beri vardı şimdi gece sık uykudan uyanma kusma ve ağzından gaz çıkarma problemi ile gastronomi bölümüne gittik tahlilleri yeni çıktı sonuc ast107 ALS70 çıktı ne yapmalıyım bu konularla ilgili hiçbir bilgim yok yardimci olursanız çok sevinirim

Esra yalcin 22 Mart 2017

Hocam benim ALT147 ALP 557 AST 79 GGT 854 cikti.aile hekimliginde yaptirdim tahlili dahiliyeyemi gitmeliyim.ve sonuclara ne dersiniz

admin 23 Mart 2017

Merhaba Esra, sanırım biraz kilo sorununuz var. Göbek çevresinde yağlanma var bu karaciğer yağlanmasının başladığını gösterir. Bir dahiliye hekimine görülmeniz gerekiyor. Eğer fazla kilolarınız varsa bunları vermeniz iyi olacaktır.

Gürsel Giray 27 Mart 2017

Hocam iyi günler. Ast83. Alt226 GGT234 bu tahliller dün akşam yapıldı yaşım 57. İki gündür ishaldim

Emre 29 Mart 2017

hocam ben 1 yıllık crohn hastasıyım sürekli kullandığım ilaçlar var.son kan testimde ast alt değerleri yüksek çıktı.1 haftadır griptim theraflu kullandım bu yükseltmiş olabilirmi?alkol sigara yok.

Emre 29 Mart 2017

ya da bir süredir reflü için kullandığım pulcet yapmış olabilirmi?