AST Nedir ve Neden Yükselir

Sağlık 2 Kasım 2015

Karaciğer testi olarak da bilinen ALT ve AST değerleri doktorların hastalıkları teşhis etmesinde önemli rol oynar. ALT ve AST değerleri arasındaki oran karaciğer ile ilgili sorunları teşhis etmemizde çok önemli bir rol oynar. ALT ve AST sık olarak istenen kan testlerdir. AST/ALT oranı sağlıklı kişilerde 0.7–1.4 arasında olmalıdır.

ALT ile ilgili yazımıza ulaşmak isterseniz ALT Nedir ve Neden Yükselir linkine tıklayabilirsiniz.

AST Normal Değeri kaç olmalıdır?

AST enziminin normal seviyesi 5 – 40 U/L\”dir.

ast-neden-yukselirAST Nedir?

Aspartat aminotransferaz enzimi; alyuvarlarda, karaciğerde, kalp, iskelet kaslarında, pankreasta ve böbreklerde bulunur. AST, adı geçen doku ve hücrelerin hasarında kana salınır. AST’nin kandaki miktarı hücrelerdeki hasarın şiddeti ve büyüklüğü ile doğru orantılıdır.

AST testi, kandaki aspartat aminotransferaz enziminin seviyesini ölçer. Vücutta çeşitli organ ve dokularda üretilen AST enzimi testi daha çok organ veya dokulardaki hücre hasarı ile ilgili bilgi verir. Genellikle karaciğer fonksiyon testleri içinde yer alan bir test olan AST, sadece karaciğere özgü hastalıklarda değil, farklı doku ve organların hastalıklarında da değişiklik gösterir.

GGT, AST ve ALT karaciğer ve safra yolu hücreleri başta olmak üzere birçok hücre grubunda bulunan önemli enzimlerdir. Bu enzimlerin normal değerleri AST ve ALT için 40’ın altında olmalıdır. Bir diğer karaciğer fonksiyon testi sonucu olan GGT ise yaklaşık olarak 50’nin altında olması gerekir.

AST ve ALT Yüksekliği Nelere İşaret Eder?

İlaç kulanımına bağlı gelişen karaciğer hasarlarına işaret edebileceği gibi karaciğer hücre nekrozuna, obstrüktif sarılığa, kronik hepatit’e, alkolik hepatit’e de işaret edebilir. Bu gibi durumlarda AST değeri ALT’den daha yüksek çıkmaktadır. Bu durum karaciğer hastalıklarının teşhisinde doktorlara önemli bilgi vermektedir.

Hücrelerde oluşan hasarlar sebebiyle AST, ALT ve GGT enzimlerinin kan değerleri artar. AST ve ALT çoğunlukla karaciğer hasarında yükselirken, GGT enzimi ise alkol kullanımına bağlı olarak gelişen karaciğer hasarı, safra yolu tıkanıklıkları ve pankreas hastalıklarında yükselir.

ast-nedir-ve-neden-yukselirAST Testi Neden Yapılır?

  • Karaciğer hasarının olup olmadığının araştırılmasında yapılır.
  • Hepatit ve siroz gibi karaciğer hastalıklarının belirlenmesinde kullanılır.
  • Karın ağrısı, bulantı, kusma ve sarılık gibi belirtilerin sebeplerinin bulunmasında kullanılır.
  • Sarılığın sebebinin belirlenmesinde önemli bir etkendir.
  • Aşırı alkol kullananlarda oluşan karaciğer hasarının aşamalarının tespitinde kullanılır.
  • Karaciğer hastalıklarının tedavisinin izlenmesinde AST testi önemli bir unsurdur.

AST ve ALT Değerlerini Yükselten İlaçlar

Birçok ilaç karaciğer enzimlerinde yükselmeye sebep olabilir. Bu ilaçların başlıcaları şunlardır:

  • Ağrı kesiciler: Aspirin, asetaminofen, ibuprofen, naproxen, diclofenac, fenilbutazon
  • Psikotik ilaçlar: Fenitoin, valproik asit, Karbamazepin ve fenobarbital
  • Antibiyotikler: Tetrasiklin, sulfonamid, isoniyazid , sulfametaksazol, trimetoprim, nitrofurantoin
  • Kolesterol düşürücü ilaçlar: Statinler ve niasin
  • Kardiyovasküler ilaçlar: Amiodaron (cardarone), hidralazin (hydralazine), guinidine
  • Trisiklik antidepresanlar AST ve ALT değerlerini yükseltebilir.

İlaca bağlı karaciğer yüksekliklerinde, ilacı bıraktıktan sonra AST ve ALT seviyelerindeki yükseklik birkaç hafta veya birkaç ay içerisinde normale dönmesi beklenir. İlaçlar bırakıldığı halde AST ve ALT değerleri normal değerlerine geri dönmüyorsa, karaciğer hastalıklar yönünden hasta tekrar değerlendirilmelidir.

Ast Neden Yükselir?

1- Hepatit hastalıklarında Ast değerleri yükselir: Hepatit yani karaciğer intihaplanması akut hepatit ve kronik hepatit olmak üzere 2 grupta incelenir. Akut hepatitte AST, genellikle normalin 10 katına kadar yükselir. Bu durumda 1-2 ay kadar kalabilen AST düzeyleri,  3-5 ay sonra normal seviyelerine geri döner. Akut hepatit geçici bir rahatsızlıktır. Kronik hepatitte ise AST değeri en fazla 4 katına kadar yükselir. Uzun yıllar süren bir rahatsızlıktır. Alkolik hepatitlerde de yine AST değerleri yüksektir.
2- Siroz: Karaciğer hastalıklarından biridir. Siroz durumunda AST değerleri yüksek çıkar.
3- Kalp kası veya iskelet kası hasarında: Kalp kasında ya da iskelet kaslarınında oluşan hasar durumlarında AST değerleri yüksek çıkar.
4- Uzun süreli ilaç kullanımı: Sürekli ilaç kullanımı nedeniyle karaciğerde hasar oluşabilir. Bu durumda AST değerlerinde artış olur. Yukarıda ilaç etkileşimi yapan bazı ilaçlar gruplarına örnek vermiştik.
5- Yüksek A vitamini düzeylerinden dolayı: Yüksek miktarda A vitamini alımı da AST değerinin yükselmesine sebep olmaktadır.
6- Akciğer veya böbrek hasarında: Bu gibi durumlarda AST düzeyleri yüksek çıkabilmektedir.
7- Ekinezya gibi bitkisel ilaçların kullanımı: Ekinezya ve buna benzer bazı bitki çayları da Ast değerlerini yükseltebilir.
8- Göbek çevresi yağlanma ve dengesiz beslenme: Kilolu ve hareketsiz yaşam karaciğer yağlanmasına sebep olabilir Bu durumda da AST değerlerinde yükselme görülebilir.

Sonuç olarak AST ve ALT değerleriniz yüksek çıktıysa mutlaka bunun sebebi bulunmalı ve tedavi edilmelidir.

Yorumlar

Yazıya 232. yorum yapılmış.

1 2 3 4
Gökhan 11 Ağustos 2017

hocam kolay gelsin 8.5 aylık kızım var ast 60 alt 31 bir sorun mu var hocam.doktor bişey yok dedi.

NİHAL AKTÜRK 26 Ekim 2017

KOLAY GELSIN KIZIM ÜÇ YASINDA VE AST DEGERİ 65 . BEN HEPTİT B AŞILIYIM.SİZCE B
NEDENİNEDİR

Hakan ercan 1 Kasım 2017

Merhaba hocam kızım 2 yaşında alt ve ast hizlica yukselip 3900 kadar çıktı sonra bu degeri normale düştüğünu soylediler fakat çocuk hep karnım agiriyor diyiyor yardımcı olurmusunuz.

Osman Ölmezoglu 5 Kasım 2017

Merhaba hocam ne olur çok önemli annen hastanede tedavi altında enfeksiyonu var yaşı 77 ve kalbi durdu sonra tekrar hayata döndü doktorları AST oranı çok yüksek olduğunu ve umutsuz bir vaka olarak kabul edildiği söyleniyor Allah celle cellu hu bilir deniliyor eGFR * 59.47 mL/dk/1.73 m² >= 90
Ürik asit 4.63 mg/dL 2.6 – 6.0
Aspartat transaminaz (AST) * 1230 U/L < 35
Alanin aminotransferaz (ALT) * 461 U/L 0 – 50
Alkalen fosfataz (ALP) * 181 U/L 30 – 120
Gamma glutamil transferaz (GGT) * 65 U/L 0 – 38
Laktik Dehidrogenaz (LDH) * 1493 U/L < 248
Total Protein * 4.44 g/dL 6.6 – 8.3
Albümin * 2.34 değerleri bunlar 4 gündür yoğun bakımda durumu kritik düzelme ihtimali yok mu lütfen hocam

admin 5 Kasım 2017

Merhaba Osman, karaciğer değerleri oldukça sıkıntılı görünüyor. Yoğun bakımda doktorlarınız en uygun tedaviyi mutlaka yapıyordur. Ama iyileşme ihtimali her zaman vardır. Umarım en yakın zamanda tekrar sağlığına kavuşur. Sizin yapacağınız en uygun şey ise, doktorlarınızın önerilerini uygulamak olacaktır. Ziyaretlerinizde annenize pozitif şeyler söyleyin ona sizi duymuyor olsa bile olumlu güzel sözcükler söyleyin. Geçmiş olsun.

Muhammed saka 7 Kasım 2017

Hocam oglum 21 ay 12 günlük doğuştan karaciger enzimleri 120 lerdeydi.şimdi ast 67 alt 51 ck 1511 den 400 e indi.sizce büyük bu sıkıntı var mi

Esra aktaş 21 Kasım 2017

Ast değerim 337 alt değerim 80 cikti (referans değerleri 0-35 arasi) 19 yaşındayım bir sorun mu var demektir

İBRAHİM KAVAL 22 Kasım 2017

Günaydın Hocam karaciğer değerlerim de normalin az üstünde çıktı TRİGLİSERİT H 184 TOTAL KOLESTEROL H 222 AST H 37 ALT H 61

Safiye gurbuz 24 Kasım 2017

Merhaba hocam 4 aylik torunumun karaciger enzimleri yüksek çıktı.ast.120 alt94 bu durum çocuk için tehlike arzedermi şimdiden teşekkürler..

admin 25 Kasım 2017

Merhaba Safiye, bebeklerde karaciğer enzim yüksekliğinin erken dönemde tespiti, karaciğer hastalığının klinik belirtileri ortaya çıkmadan yapılabilir. Bu sayede daha erken müdahale edilmesi sağlanabilir. Bir çocuk hekiminin kontrolünde olmanızda fayda vardır.

lamia sevik 29 Kasım 2017

Merhaba hocam 50 yaşındayım
AST:45
Demir:38 ve demir bağlama kapasitesi ( UIBC ):322 önemli ir sorun olabilir mi ? teşekkürler

Eyüp BELLİ 10 Aralık 2017

Hocam kolay gelsin. 3 gün boyunca çok ağır ishal geçirdim hastaneye gittim serum taktılar ve kan tahlili yaptılar alt 58 ast ise 165 çıktı. İshal olduğum dönemde buscopan metpamit erceyfuril kullandım. Acaba bu ilaçlara bağlı olarak olmuş olabilir mi? Bi de o hafta spora başlamıştım kendimi aşırı yordum bu da etken olabilir mi acaba. Alkol çok nadir ama sigara kullanıyorum. Yaşım 24 1.75 boyunda 82 kiloyum. Şimdiden ilginize teşekkür ederim.

admin 10 Aralık 2017

Merhaba Eyüp Bey, bazı ilaçlar AST ve ALT değerleri üzerinde etki yapabilir. Geçici bir yükseliş olabilir. Size tavsiyemiz göbek çevresinde yağlanmanız varsa, zayıflamanız ve sigarayı bırakmanız olacak. İshalin AST ve ALT değerleri üzerinde etki etme ihtimali çok düşüktür. Karaciğer yağlanması ve bazı ilaçlar bu değerlerde yüksekliğe sebep olabilmektedir.

Ebru ışık 13 Aralık 2017

Merhaba hocam ALT 3,111 AST 1,785 ALP 2,244 diz kapağında bileklerine ağrılar var merdiven inip çıkamıyorum bu değerlerin sebebi ne olabilir yaşım 33