iyimi boyle bilgi sitesi

Enerji Dönüşümleri: Solunum

Enerji Dönüşümleri: Solunum

Canlılar Neden Solunum Yapar?

Canlıların solunum yapmasının nedeni, ATP adı verilen enerjiyi elde etmektir. Bu hücre içi enerji molekülünü inceleyelim.

ATP (Adenozintrifosfat)

atp-adenozintrifosfat

ATP hücrelerimizde kullanılan enerjidir. Fosfat gruplarının arasındaki bağların kopmasıyla açığa çıkan enerji, tüm yaşamsal faaliyetlerimizde kullanılır.

Bir hücrenin kimyasal enerjisinin çoğu ATP’nin bu fosfat bağlarında depolanmıştır. Her hücre kendi ihtiyacı olan ATP’yi kendisi sentezler; çünkü ATP hücreler arasında aktarılamaz.

ATP molekülleri şu olaylarda kullanılır:

– Besin sentezi,

– Büyüme, gelişme

– Hareket,

– Besin depolama

– Hücre bölünmesi

– Zihinsel faaliyetler

SOLUNUM

Canlı hücrelerde glikozun parçalanarak enerjinin açığa çıkarılması olayıdır.

Oksijenli Solunum

Besinlerin oksijenli ortamda yıkımı sonucu enerji elde edilmesidir.

Oksijenli-Solunum

– Bazı bakterilerde ve mantarlarda, bitkilerde, hayvanlarda ve insanlarda görülür.

– Oksijenli solunum, ökaryot (gelişmiş) hücrelerde sitoplazmada başlar ve mitokondride devam eder ve tamamlanır.

– Oksijenli solunum, prokaryot (gelişmemiş) hücrelerde sitoplazmada gerçekleşir.

– Kas, karaciğer ve sinir hücrelerinde enerji ihtiyacı çok olduğu için mitokondri fazladır.

NOT: Çimlenmekte olan tohum, oksijenli solunum yapar ve dışarıya CO’ verir.

Oksijensiz Solunum (Fermantasyon)

Besinlerin O2 (Oksijen) kullanılmadan enzimlerle parçalanarak enerji elde edilmesidir. Hücrenin sitoplazmasında gerçekleşir.

Etil Alkol Fermantasyonu

etil-alkol-fermantasyonu

Bira mayası, hamur mayası mantarları, sirke ve şarap bakterilerinde görülür.

Etil alkol fermantasyonu yapılan kapalı bir kapta aşağıdaki değişiklikler görülür:

– Hücre sayısı artar.

– Glikoz miktarı azalır.

– Etil alkol ve CO2 üretilir.

– Isı miktarı artar.

– CO2 miktarı arttığı için kabın basıncı artar.

Laktik Asit Fermantasyonu

laktik-asit-fermantasyonu

– Omurgalı canlıların çizgili kas hücrelerinde ve yoğurt mayası mantarlarında görülür.

– Kas hücreleri normalde oksijenli solunum yapar. Fakat kaslara yeterince oksijen gelmediği zamanlarda laktik asit fermantasyonu yaparak gerekli enerji sağlanır.

– Laktik asit beyindeki uyku merkezini uyardığı için yorgunluk hissettirir. Bunun için laktik asite yorgunluk asiti de denir.

– Laktik asit fermantasyonu yapılırken oksijenli solunum durmaz; oksijenli solunum da laktik asit fermantasyonuyla aynı anda yapılır.

– Kaslara yeterli oksijen gelince biriken laktik asit oksijenli solunum da kullanılır ya da glikoza dönüştürülerek glikojen halinde karaciğerde depo edilir.

Konunun devamı için Enerji Dönüşümleri: Fotosentez başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Konunun devamı için Canlılar ve Enerji İlişkileri başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Yorumlar

Henüz hiç yorum yapılmamış.